เทคนิคการจัดองค์ประกอบภาพอย่างมืออาชีพ (4): การใช้เลนส์พิเศษ

Beginner

เรียนรู้เอฟเฟ็กต์ของเลนส์ฟิชอายและเลนส์มาโคร ตลอดจนไอเดียดีๆ ในการจัดองค์ประกอบภาพ

& Digital Camera Magazine& Tatsuya Tanaka

เผยแพร่เมื่อ 22 May 2019 อัปเดตเมื่อ 29 January 2026

ระยะเวลาในการอ่าน

  • 0
  • 0
  • 0

นอกจากเลนส์มุมกว้าง เลนส์มาตรฐาน และเลนส์เทเลโฟโต้แล้ว ยังมีเลนส์พิเศษชนิดอื่น เช่น เลนส์มาโครและเลนส์ฟิชอายด้วย เลนส์เหล่านี้ให้มุมรับภาพที่ไม่เหมือนใคร จึงเปิดมุมมองใหม่ให้กับโลกรอบตัวคุณ มาดูกันว่าคุณจะสามารถใช้เลนส์เหล่านี้เพื่อเพิ่มเสน่ห์ให้กับการจัดองค์ประกอบภาพของคุณได้อย่างไร (เรื่องโดย: Tatsuya Tanaka)

 

เลนส์มาโคร

เลนส์มาโครเป็นเลนส์ชนิดพิเศษที่ช่วยให้คุณถ่ายภาพตัวแบบขนาดเล็กแบบโคลสอัพได้ เลนส์ประเภทนี้สามารถนำไปใช้ในการถ่ายภาพตัวแบบได้หลายชนิด เช่น แมลง พืช หรือแม้แต่อาหาร 

“เลนส์มาโครที่แท้จริง” มีอัตราส่วนในการถ่ายภาพอย่างน้อย 1:1 (กำลังขยาย 1 เท่า) ซึ่งหมายความว่าที่ระยะโฟกัสใกล้สุด ภาพของตัวแบบที่ได้จะมีขนาดเท่าของจริง เลนส์มาโครจึงเหมาะสำหรับการถ่ายภาพตัวแบบให้เต็มเฟรมหรือดึงความสนใจไปที่รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ 


มุมรับภาพของเลนส์มาโครที่กำลังขยาย 1.0 เท่า

มุมรับภาพของเลนส์มาโคร

A: มุมรับภาพ
B: พื้นที่ที่ขยาย 1.0 เท่า
C: เลนส์

ที่กำลังขยาย 1 เท่า มุมรับภาพจะแคบลงมากจนเหมือนกับมุมรับภาพของเลนส์ซูเปอร์เทเลโฟโต้

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับเลนส์มาโครได้ที่: ค้นพบโลกใบใหม่ด้วยเลนส์มาโคร


ใช้เลนส์มาโครถ่ายภาพแมลงหรือดอกไม้อย่างใกล้ชิด

เลนส์มาโครช่วยให้คุณถ่ายภาพแมลงหรือดอกไม้ได้ในระยะที่ใกล้กว่าปกติ

เคล็ดลับ: สำหรับตัวแบบที่ตื่นกลัวได้ง่าย ให้ใช้เลนส์มาโครเทเลโฟโต้ 180 มม. คุณจะสามารถใช้กำลังขยาย 1.0 เท่าได้โดยไม่ต้องเข้าใกล้ตัวแบบมากเกินไป เมื่อเทียบกับเลนส์ที่สั้นกว่า

ผีเสื้อและดอกไม้

ผีเสื้อและดอกไม้ (การจัดองค์ประกอบภาพโดยใช้กฎสามส่วน)

ผมถ่ายภาพผีเสื้อที่กำลังบินเข้าไปหาดอกไม้ด้วยเลนส์มาโครเทเลโฟโต้ 180 มม. และผมยังจัดองค์ประกอบภาพโดยใช้กฎสามส่วนด้วย


ใช้เลนส์มาโครเพื่อขยายรายละเอียดบนตัวแบบให้ใหญ่ขึ้น

คุณสามารถใช้เลนส์มาโครเพื่อถ่ายรายละเอียดที่ปกติแล้วเราอาจไม่สังเกตเห็น เช่น เส้นและเส้นใบที่อยู่บนใบไม้นี้

ภาพใบไม้แบบโคลสอัพ

ภาพใบไม้แบบโคลสอัพที่มีองค์ประกอบภาพตามแนวทแยง

ภาพโคลสอัพบนเส้นใบของใบไม้ที่ร่วงนี้ถ่ายด้วยเลนส์มาโคร 100 มม. ผมจัดองค์ประกอบภาพตามเส้นแนวทแยง


ข้อควรรู้ (1): การถ่ายภาพแบบมาโครมักเกิดปัญหากล้องสั่นไหวได้ง่าย

เมื่อถ่ายภาพในระยะใกล้ เลนส์ที่คุณใช้อาจทำให้เกิดเงาบนตัวแบบ จึงมีแสงไม่เพียงพอ เนื่องจากระยะชัดมักจะตื้นมากอยู่แล้ว การใช้รูรับแสงที่กว้างขึ้นจึงอาจไม่ใช่ตัวเลือกที่ดี คุณต้องเลือกระหว่างการทำให้ตัวแบบสว่างขึ้น หรือใช้ความเร็วชัตเตอร์ที่ต่ำลง แต่การใช้ความเร็วชัตเตอร์ต่ำลงนั้นเสี่ยงต่อปัญหากล้องสั่นไหว ซึ่งจะเห็นได้ชัดเจนขึ้นเมื่อใช้กำลังขยายที่สูงขึ้น หากเลนส์ของคุณมีระบบป้องกันภาพสั่นไหว (IS) ก็จะช่วยได้มาก หรือคุณอาจใช้ขาตั้งกล้องเพื่อให้มีความมั่นคงมากขึ้น

ดูเพิ่มเติมได้ที่: การถ่ายภาพมาโครในสภาพแสงน้อย: การป้องกันปัญหากล้องสั่นไหว


ข้อควรรู้ (2): วิธีการโฟกัสแบบแมนนวลที่มีประสิทธิภาพที่สุด

สำหรับการถ่ายภาพมาโคร โฟกัสแบบแมนนวลมักจะใช้งานได้ง่ายกว่าเนื่องจากระยะชัดที่แคบจะทำให้การโฟกัสอัตโนมัติเป็นเรื่องยาก ในการถ่ายภาพตามปกติ คุณอาจจัดองค์ประกอบภาพก่อน จากนั้นจึงหมุนวงแหวนโฟกัสเพื่อให้ภาพคมชัดขึ้น แต่หากเป็นการถ่ายภาพมาโคร การหมุนวงแหวนโฟกัสจะทำให้อัตราขยายภาพเปลี่ยนไป ซึ่งทำให้องค์ประกอบภาพเปลี่ยนแปลงไปด้วย

ต่อไปนี้คือวิธีที่ได้ผลดีกว่า:

1. หมุนวงแหวนโฟกัสจนกว่าคุณจะได้อัตราขยายภาพที่ต้องการ
2. ขยับกล้องไปด้านหน้าและหลังจนกว่าภาพจะคมชัด

เคล็ดลับ: คุณอาจจัดองค์ประกอบภาพได้ง่ายขึ้นหากกล้องของคุณมีตำแหน่ง/จุด AF เป็นจำนวนมาก

บทเรียนบางส่วนเกี่ยวกับการใช้เลนส์มาโคร:
ภาพมาโครชวนน้ำลายสอ: ศิลปะแห่งการถ่ายภาพอาหารแบบโคลสอัพ
การถ่ายภาพสะท้อนของดอกไม้บนหยดน้ำ
การถ่ายภาพดอกไม้: วิธีสร้างวงกลมโบเก้ที่สว่างจ้าให้สวยแจ่มด้วยเลนส์มาโคร

 

เลนส์ฟิชอาย

เลนส์ฟิชอาย คือ เลนส์มุมกว้างอัลตร้าไวด์แบบพิเศษที่ให้เอฟเฟ็กต์บิดเบี้ยวเป็นแนวโค้ง เกิดเป็นมุมมองที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เลนส์ฟิชอายมีสองประเภทที่แตกต่างกันคือ แนวทแยงและทรงกลม


มุมรับภาพของเลนส์ฟิชอาย

A: มุมรับภาพของเลนส์ฟิชอายแนวทแยง
B: มุมรับภาพของเลนส์ฟิชอายทรงกลม
C: เลนส์

เลนส์ฟิชอายทรงกลมให้มุมรับภาพ 180° ในแนวนอน, 180° ในแนวตั้งและ 180° ในแนวทแยง ทำให้ได้พื้นที่ครอบคลุมเป็นรูปคล้ายครึ่งโดม  
เลนส์ฟิชอายแนวทแยง (หรือฟูลเฟรม) ให้มุมรับภาพ 180° ในแนวทแยง

เลนส์ฟิชอายอาจเป็นเลนส์เดี่ยวหรือเลนส์ซูมก็ได้ เลนส์ซูมฟิชอายนั้นสามารถให้ทั้งเอฟเฟ็กต์แบบทรงกลมและแนวทแยง โดยเอฟเฟ็กต์ที่ได้ขึ้นอยู่กับมุมรับภาพและขนาดของเซนเซอร์ภาพ

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับเลนส์ฟิชอายได้ที่นี่:
เลนส์ฟิชอาย: สิ่งที่ผู้เริ่มต้นต้องรู้


เลนส์ฟิชอายทรงกลม: เอียงเลนส์ขึ้นเพื่อสร้างเอฟเฟ็กต์เหมือนอยู่ใน “หอดูดาว”

เลนส์ฟิชอายทรงกลมจะสร้างภาพขึ้นภายในวงภาพของเลนส์ ทำให้เกิดเป็นเอฟเฟ็กต์ “วิสัยทัศน์อุโมงค์” ดังแสดงด้านล่าง เมื่อคุณเอียงเลนส์ขึ้นด้านบน เลนส์จะทำให้เกิดเอฟเฟ็กต์เหมือนตัวแบบปรากฏอยู่เหนือคุณด้านบน ราวกับว่าคุณกำลังอยู่ในหอดูดาว

ต้นซากุระผ่านเลนส์ฟิชอายทรงกลม

ภาพต้นซากุระจากฟิชอายทรงกลมแสดงให้เห็นองค์ประกอบภาพตรงกลาง

การเอียงเลนส์ขึ้นด้านบนตรงๆ ทำให้เกิดเอฟเฟ็กต์ที่เหมือนกับกำลังมองจากหอดูดาว

เคล็ดลับ: สำหรับเลนส์ฟิชอายทั้งสองชนิด ความบิดเบี้ยวจะเพิ่มขึ้นเมื่อคุณเข้าใกล้ตัวแบบมากขึ้น ผมถ่ายภาพนี้โดยเข้าไปใกล้ต้นไม้


ฟิชอายแบบแนวทแยง: จัดวางแนวให้ดี

เลนส์ฟิชอายแนวทแยงมีอีกชื่อหนึ่งว่า เลนส์ฟิชอายฟูลเฟรม เนื่องจากภาพจากเลนส์นี้จะครอบคลุมทั้งเฟรมภาพ เลนส์นี้อาจเป็นเลนส์ที่ให้มุมรับภาพขนาดใหญ่ที่สุดแล้วสำหรับภาพเช่นนี้

ภาพทิวทัศน์ถ่ายด้วยเลนส์ฟิชอายแนวทแยง

ภาพทิวทัศน์ถ่ายด้วยเลนส์ฟิชอายแนวทแยงแสดงเส้นแนวทแยงที่เอียง

นอกจากการบิดเบี้ยวแล้ว ภาพที่ได้จากเลนส์ฟิชอายแนวทแยงจะเหมือนกับภาพธรรมดา สำหรับในบางฉาก ภาพที่ถ่ายด้วยเลนส์ฟิชอายแนวทแยงอาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นภาพจากเลนส์ธรรมดาที่จัดวางแนวได้ไม่ดี ในภาพตัวอย่างด้านบน กล้องตั้งตรงในแนวนอน แต่การบิดเบี้ยวทำให้ดูเหมือนเป็นภาพที่เอียง ควรระมัดระวังเอฟเฟ็กต์เช่นนี้หากความมั่นคงเป็นสิ่งสำคัญในภาพของคุณ

เคล็ดลับ: หากต้องการให้เส้นขอบฟ้าอยู่ในแนวตรง ให้วางขอบฟ้าเอาไว้ตรงกลางเฟรม เพราะนั่นคือจุดที่มองเห็นเอฟเฟ็กต์การบิดเบี้ยวได้น้อยที่สุด

 

ดูภาพตัวอย่างที่ถ่ายด้วยเลนส์ฟิชอายเพิ่มเติมได้ที่:
ถ่ายภาพใต้น้ำด้วย EF8-15mm f/4L Fisheye USM – ถ่ายภาพสิ่งมีชีวิตใต้ท้องทะเลให้สวยงามน่าทึ่ง
การถ่ายภาพภูมิทัศน์: ถ่ายภาพพายุ
การตัดสินใจในการถ่ายภาพทิวทัศน์: แสงด้านหน้าหรือแสงด้านหลัง


บทความอื่นๆ ในบทความต่อเนื่องชุดนี้:
1. เส้นนำสายตา จังหวะที่ไม่คาดคิด และการตัดส่วนเกิน
2. “รูปแบบและจังหวะ” และ “เส้นโค้งรูปตัว S”
3. ดึงความสามารถสูงสุดของเลนส์มาใช้

 


รับข่าวสารล่าสุดเกี่ยวกับการถ่ายภาพ รวมถึงเคล็ดลับและกลเม็ดต่างๆ

ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนชาว SNAPSHOT

ลงทะเบียนตอนนี้!

 

Related Reads

[ตอนที่ 1] ฟังก์ชั่นของกล้องที่เป็นประโยชน์ต่อการจัดองค์ประกอบภาพ
เทคนิคการจัดองค์ประกอบภาพอย่างมืออาชีพ (1): เส้นนำสายตา จังหวะที่ไม่คาดคิด และการตัดส่วนเกิน
พื้นฐานการจัดองค์ประกอบภาพ (4): การจัดองค์ประกอบภาพตามเส้นแนวทแยงมุมและกฎสามส่วน

Author

Digital Camera Magazine

A monthly magazine that believes that enjoyment of photography will increase the more one learns about camera functions. It delivers news on the latest cameras and features and regularly introduces various photography techniques.Published by Impress Corporation

Tatsuya Tanaka

Born in 1956, Tanaka is one of the rare photographers who produce works across a wide variety of genres from an original perspective. These genres range from objects in our daily lives, such as insect

Join the conversation

0 ความคิดเห็น